Wat zijn je opties bij een erfenis?

Wanneer iemand overlijdt, komt er vaak veel emotie kijken. Maar naast het verdriet moeten er ook heel wat praktische zaken geregeld worden. Misschien hoor je dat je erfgenaam bent. Of misschien vraagt iemand je om documenten te ondertekenen. Wat betekent dat precies? En wat moet je doen als je een erfenis krijgt?

Wat is een erfenis?

Een erfenis is alles wat iemand achterlaat na zijn of haar overlijden. Dat kunnen bezittingen zijn, zoals:

  • geld op een rekening

  • een woning

  • een auto

  • meubels

  • beleggingen

Maar een erfenis kan ook schulden bevatten. Wanneer je een erfenis krijgt, erf je dus niet alleen de bezittingen, maar mogelijk ook de openstaande schulden van de overledene. Daarom is het belangrijk om niet overhaast beslissingen te nemen.

Wie helpt bij een erfenis?

Bij een erfenis speelt de notaris een belangrijke rol.

De notaris helpt erfgenamen met:

  • het verzamelen van de nodige documenten

  • het regelen van administratieve formaliteiten

  • het opstellen van de aangifte van nalatenschap

  • het beantwoorden van juridische vragen

  • het verdelen van de erfenis

Zeker als je twijfelt over schulden of over je rechten als erfgenaam, kan een notaris je begeleiden.

Moet je een erfenis altijd aanvaarden?

Nee, in België ben je niet verplicht om een erfenis te aanvaarden. Je hebt drie mogelijkheden.

1. De erfenis aanvaarden

Je aanvaardt de volledige erfenis.Dat betekent dat je zowel de bezittingen als de schulden erft.

Voorbeeld:

Je erft €20.000 en er zijn geen schulden.

Dan ontvang je de erfenis. Maar als er onverwacht schulden opduiken, ben je daar ook verantwoordelijk voor.

2. De erfenis aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving

Dit is een veiligere optie wanneer je niet zeker weet of er schulden zijn. Er wordt dan eerst een overzicht gemaakt van alle bezittingen en schulden van de overledene.

Blijkt dat de schulden hoger zijn dan de bezittingen? Dan moet je niet met je eigen geld bijbetalen. In het slechtste geval erf je niets.

3. De erfenis verwerpen

Je kan er ook voor kiezen om de erfenis volledig te weigeren. Dan krijg je geen bezittingen, maar je bent ook niet verantwoordelijk voor eventuele schulden.

Dit gebeurt vaak wanneer duidelijk is dat de overledene meer schulden dan bezittingen had.

Opgelet: je kan een erfenis onbewust aanvaarden!

Veel mensen weten dit niet, maar sommige handelingen kunnen gezien worden als een stilzwijgende aanvaarding van de erfenis.

Bijvoorbeeld:

  • de woning van de overledene leegmaken

  • goederen meenemen

  • bepaalde schulden betalen

Daardoor kan het lijken alsof je de erfenis al hebt aanvaard.

Twijfel je over de financiële situatie van de overledene? Neem altijd eerst contact op met een notaris voordat je zulke stappen zet.

Moet je erfbelasting betalen?

Ja. Wie een erfenis ontvangt, moet meestal erfbelasting betalen.

Hoeveel je betaalt, hangt af van:

  • de waarde van de erfenis

  • je relatie met de overledene

  • de regio waar de overledene woonde

De aangifte van nalatenschap moet binnen een bepaalde termijn worden ingediend. De notaris kan je hierbij helpen.

Wat kan jij vandaag doen?
  • Contacteer een notaris zodra je hoort dat je mogelijk erfgenaam bent.
  • Vraag na welke opties je hebt om de erfenis te aanvaarden of te verwerpen aan de notaris.
  • Controleer of er schulden deel uitmaken van de nalatenschap.
  • Bewaar brieven en documenten die je ontvangt over de erfenis.
  • Neem geen overhaaste beslissingen onder druk van familie of andere betrokkenen.
Tip
Neem nooit automatisch aan dat een erfenis alleen maar geld oplevert. Controleer eerst of er ook schulden zijn. Als je twijfelt, kan een aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving vaak een veiligere keuze zijn. Ga hiervoor steeds langs bij een notaris.