Trouwen, wettelijk of feitelijk samenwonen?
Trouwen, wettelijk samenwonen of feitelijk samenwonen? De keuze die je maakt heeft invloed op je rechten, plichten, belastingen en zelfs op wat er gebeurt als jullie uit elkaar gaan of als één van jullie overlijdt. Daarom is het belangrijk om te weten welke vorm het best bij jouw situatie past.
Wat is het verschil?
Er zijn in België drie manieren om als koppel samen te leven:
trouwen
wettelijk samenwonen
feitelijk samenwonen
Het grootste verschil zit in de juridische en financiële bescherming die je krijgt. Hoe meer bescherming, hoe meer rechten én plichten je tegenover elkaar hebt.
Wat is een huwelijk?
Bij een huwelijk geven jullie elkaar officieel het jawoord bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Als je trouwt, hebben jullie de meeste wettelijke bescherming. Jullie krijgen onder andere:
bescherming van de gezinswoning
een gezamenlijke belastingaangifte
uitgebreide erfrechten
wederzijdse rechten en plichten
Afhankelijk van het gekozen huwelijksstelsel kunnen ook jullie bezittingen en inkomsten anders geregeld worden.
Wat is wettelijk samenwonen?
Wettelijk samenwonen is een officiële samenlevingsvorm waarvoor je samen een verklaring aflegt bij de gemeente. Je bent niet getrouwd, maar je krijgt wel een aantal wettelijke rechten en plichten.
Zo:
moeten jullie bijdragen aan de kosten van het huishouden
zijn jullie allebei beschermd wanneer het gaat over de gezinswoning
dienen jullie een gezamenlijke belastingaangifte in
heeft de langstlevende partner beperkte erfrechten
In vergelijking met een huwelijk is de bescherming kleiner, maar wel groter dan bij feitelijk samenwonen.
Wat is feitelijk samenwonen?
Feitelijk samenwonen betekent simpelweg dat jullie op hetzelfde adres wonen. Hiervoor hoef je geen documenten te ondertekenen of een verklaring af te leggen bij de gemeente.
Jullie behouden elk:
jullie eigen inkomen;
jullie eigen bezittingen;
jullie eigen schulden.
Er zijn bijna geen wettelijke rechten of verplichtingen tegenover elkaar. Dat geeft veel vrijheid, maar ook minder bescherming.
De belangrijkste verschillen
1. Rechten en bescherming
Trouwen
Je geniet de grootste wettelijke bescherming.
Wettelijk samenwonen
Je krijgt een aantal wettelijke rechten en plichten, maar minder dan bij een huwelijk.
Feitelijk samenwonen
Er is bijna geen wettelijke bescherming.
2. Belastingen
Trouwen
Vanaf het jaar na het huwelijk dien je samen een belastingaangifte in.
Wettelijk samenwonen
Ook wettelijk samenwonenden dienen een gezamenlijke belastingaangifte in.
Feitelijk samenwonen
Iedere partner dient een eigen belastingaangifte in.
3. Erfenis
Trouwen
Als één van beide partners overlijdt zonder testament, erft de langstlevende partner volgens de wettelijke regels.
Wettelijk samenwonen
De langstlevende partner erft in principe alleen het vruchtgebruik van de gezinswoning en de inboedel.
Feitelijk samenwonen
Zonder testament erft de partner niets.
Wil je je partner toch iets nalaten? Dan moet je hiervoor een testament opstellen.
4. Gezinswoning
Trouwen
Belangrijke beslissingen over de gezinswoning nemen jullie samen, zelfs wanneer de woning eigendom is van één partner.
Wettelijk samenwonen
Ook hier zijn beide partners beschermd wanneer het over de gezinswoning gaat.
Feitelijk samenwonen
Is de woning eigendom van één partner? Dan beslist die partner alleen.
Welke keuze past het best bij jou?
Trouwen is vaak interessant als je zoveel mogelijk wettelijke bescherming wil.
Wettelijk samenwonen is een goede tussenoplossing. Je krijgt meer bescherming dan bij feitelijk samenwonen, zonder te trouwen.
Feitelijk samenwonen biedt de meeste vrijheid, maar ook de minste bescherming. Maak daarom goede afspraken, zeker als jullie samen een woning kopen of grote uitgaven doen.
- Vergelijk de rechten en plichten van elke samenlevingsvorm.
- Informeer je over de gevolgen voor belastingen en erfenissen.
- Denk na over wat er gebeurt als jullie uit elkaar gaan.
- Bespreek met je partner welke vorm van samenleven het best bij jullie past.
- Maak een afspraak bij een notaris als jullie samen een woning willen kopen of jullie toekomst willen regelen. De eerste raadpleging bij een notaris is gratis.
Bron: Wikifin. (z.d.). Huwelijk, wettelijk samenwonen of feitelijk samenwonen. Geraadpleegd op 28 juni 2026, van https://www.wikifin.be/nl/familie/trouwen-wettelijk-feitelijk-samenwonen/huwelijk-wettelijk-samenwonen-feitelijk-samenwonen
