Kan je een erfenis weigeren?
Ja. Niemand is verplicht een erfenis te aanvaarden. Je kan aanvaarden, verwerpen, of aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving en dat laatste betekent dat je nooit meer schulden erft dan er bezit is.
De drie keuzes.
Zuiver aanvaarden. Je krijgt alles, bezit én schulden. Zijn er meer schulden dan bezit, dan betaal je die uit je eigen vermogen.
Verwerpen. Je erft niets, maar je betaalt ook geen schulden en geen erfbelasting. Je erfdeel gaat naar de volgende in lijn.
Aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving. Een notaris maakt eerst een volledige inventaris van bezit en schulden. Je bent dan nooit aansprakelijk voor meer dan de waarde van de nalatenschap: in het slechtste geval erf je niets, maar je eigen vermogen blijft buiten schot.
De termijnen.
Voor de aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving geldt een termijn van drie maanden, met daarna nog veertig dagen bedenktijd. Verwerpen kan technisch gezien dertig jaar lang, maar in de praktijk zullen schuldeisers je veel eerder tot een beslissing dwingen.
Pas op met stilzwijgend aanvaarden.
Dit is de valkuil. Aanvaarden kan ook stilzwijgend gebeuren, zonder dat je iets tekent. Het huis van de overledene leegmaken, spullen meenemen, rekeningen betalen… dat kan gelden als aanvaarding.
Doe dus niets met de bezittingen zolang je niet beslist hebt. Hoe goed bedoeld ook, en hoe praktisch het ook lijkt.
Wat het kost.
De kostprijs van een verwerping hangt af van het dossier: moet de notaris ook een volmacht of een inventaris opmaken, dan loopt het op. Beslissen meerdere erfgenamen samen, dan kan dat in één akte, wat de kosten drukt.
En er is een uitzondering die weinig mensen kennen: is het netto-actief van de nalatenschap klein, dan vraagt de notaris geen ereloon voor de verwerpingsakte. Precies in de situatie waarin verwerpen het meest voor de hand ligt, is het dus gratis.
- Neem niets mee en betaal niets uit de nalatenschap tot je beslist hebt.
- Vraag een eerste gesprek bij een notaris: dat is vaak gratis of goedkoop.
- Vraag welke termijn in jouw dossier loopt. Drie maanden gaat sneller dan je denkt.
- Twijfel je over schulden? Kies voor aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving.
- Is de nalatenschap klein en wil je verwerpen? Vraag na of het ereloon wegvalt.
